Positieve KreaKracht

Flow

Een begrip uit de positieve psychologie dat me erg aanspreekt en dat terugkomt in mijn creatieve werk met kinderen is het begrip “Flow”. Flow is een mentale toestand, waarbij je een activiteit doet waar je volledig in op gaat en alle besef van tijd en de interne en externe wereld kwijt bent. Dit kan voor iedere persoon een andere activiteit zijn; een creatieve bezigheid, sporten, schrijven, schaken of bepaalde taken in de dagelijkse werkzaamheden. Het is meestal een activiteit waar je goed in bent én die je leuk vindt, heeft een duidelijk doel(een schilderij maken, een hoofdstuk schrijven of een wedstrijd spelen) en je krijgt directe feedback over de voortgang. Over dit onderwerp is veel geschreven en onderzoek gedaan door Mihaly Csikszentmihaly.

Waarom zouden we eigenlijk moeten streven naar meer flow in het leven? Flow op zich heeft een intrinsieke beloning Dat wil zeggen dat de activiteit zorgt er voor dat er dopamine vrijkomt in ons lichaam, wat een goed gevoel geeft en maakt dat het lekker is om te doen. Het regelmatig ervaren van flow geeft bovendien een verhoging van het algehele gevoel van welzijn, motivatie voor taken, meer energie, grotere betrokkenheid, verhoogt het leervermogen en concentratievermogen, bevordert creativiteit en helpt emoties reguleren.

Kinderen profiteren ook van de voordelen van flow en hebben vooral baat bij de toename van hun concentratie- en leervermogen en het plezier in de activiteit waar ze mee bezig zijn verhoogt hun motivatie. Hoe kun je dit nu bereiken?

-Zorg voor een (haalbaar) doel in de activiteit. “Maak iets wat beweegt, timmer een poppetje, lees het hoofdstuk uit.”

-Zorg dat kinderen de vaardigheid hebben om de activiteit uit te voeren door het geven van duidelijke instructies en voordoen en eerst laten oefenen.

-De activiteit ligt wat betreft moeilijkheid precies tussen te makkelijk en te moeilijk in. Als iets te makkelijk is, dan wordt het snel saai, maar als het te moeilijk is, dan raakt de motivatie sneller op.

-De activiteit is leuk om te doen. Dit kun je bereiken onder andere door kinderen zelf een eigen inbreng te laten hebben over de manier waarop ze iets uitvoeren. Maar ook door verbindingen te leggen tussen bijvoorbeeld theorie en praktijk.

-Kinderen krijgen de tijd en ruimte om zelf aan het werk te gaan. Als ze hulp nodig hebben, dan is die aanwezig, maar anders worden ze los gelaten in hun proces.

-Complimenteer kinderen als ze niet willen stoppen met hun bezigheid, terwijl de tijd al op is. Natuurlijk is het wel eens lastig, als je eigenlijk al verder wilt met iets anders, maar het is goed als kinderen volledig kunnen opgaan in wat ze doen. Geef bijvoorbeeld aan: ‘je hebt nog vijf minuten om dit af te ronden”of “je kunt dit nog afmaken, maar niets nieuws erbij maken” om de overgang naar het einde makkelijker te maken.

Zelf ervaar ik (soms, niet altijd natuurlijk) flow als ik creatief bezig ben, of ik nu iets voor mezelf maak, of een voorbeeld voor een kinderworkshop. Ik ervaar het regelmatig als ik voor een groep sta en bezig ben met activiteiten uit te leggen en te begeleiden, maar ook wel op andere momenten. Zoals tijdens het opgaan in een mooie voorstelling of concert, of een heel goed boek. Het gevoel van flow is fijn om alle bovenstaande redenen, maar wat voor mij nog een ander positief effect is: mijn innerlijke zeurkous is stil. Ik heb zo’n poppetje in mijn hoofd dat zich overal tegenaan bemoeit en alles beter weet of bekritiseert en die houdt zich gedeisd tijdens momenten van flow. Herkenbaar misschien?