Positieve Kreakracht

Positieve psychologie richt zich o.a. op het versterken van positieve eigenschappen van mensen (kinderen) met als doel het algeheel welbevinden te vergroten. In deze blog wil ik het hebben over mijn reis van de theorie van mijn studie naar de praktijk van het werken met kinderen in de creatieve lessen, hopende dat ik ook andere mensen enthousiast kan maken. Deze principes kun je namelijk vaker toepassen, op welke manier je dan ook met kinderen werkt. Iedere keer wil ik het hebben over een bepaald onderwerp en uitleggen wat het is, wat je er mee kunt en er vervolgens voorbeelden van geven in de praktijk van mijn lessen. Niet zozeer omdat ik denk dat deze thema’s zaligmakend zijn, maar vooral omdat ik het belangrijk vind om na te denken over hoe we onze vaardigheden in de omgang met kinderen kunnen uitbreiden.

Growth Mindset

Het eerste thema dat ik wil aansnijden is “Growth Mindset”; de attitude dat we kunnen groeien en bepaalde dingen nog niet kunnen, maar als we ons best doen ze wel kunnen leren en er beter in kunnen worden. Het tegengestelde is een “Fixed mindset” waarbij we stellen: het het is wat het is, je bent ergens goed in of niet, je hebt talent of niet, zonder erbij te bedenken dat naast talent ook hard werken, omgaan met tegenslagen en motivatie belangrijk zijn voor succes. Dit onderwerp is onderzocht o.a. door Carol Dweck. Ik heb een infographic gemaakt over het onderwerp onderaan dit verhaal. Nog nooit eerder gedaan, maar ook goed voor mijn eigen mindset.. Volwassenen hebben namelijk ook de mogelijkheden tot positieve verandering/groei in ons brein, ongeacht de leeftijd, maar daar in een latere post meer over. Uit onderzoek blijkt dat kinderen met een Groei Mindset succesvoller en gelukkiger zijn, ook op latere leeftijd. Hoe talentvol of intelligent een kind ook is, zonder de juiste instelling kunnen ze minder met deze kwaliteiten.

Hoe probeer ik nu deze theorie in de praktijk te brengen? Ten eerste door het scheppen van bepaalde situaties in mijn lessen. Er zitten telkens elementen in van technieken die ze (nog niet ) beheersen. Er is veel afwisseling in de te verrichten taken. Deze taken liggen op de grens van wat ze al wel en nog niet kunnen. Er is veel vrijheid om zelf dingen te proberen en te oefenen, maar de buitengrenzen en structuur van de opdracht zijn duidelijk.  Dat betekent dat ik het doel van de les uitleg (bijv. we maken een gek poppetje met deze materialen) en dat ik uitleg wat wel en niet kan/mag met bepaald gereedschap. 

Ten tweede door mijn taalgebruik. Tijdens mijn technieklessen zijn er regelmatig momenten dat de kinderen even worstelen. Voorbeelden: Het wil niet precies lukken zoals ze in hun hoofd hebben. Timmeren of schroeven is toch lastiger dan ze denken. Ze mogen (onder begeleiding) zagen, maar vinden dat best zwaar. Ze mogen (onder begeleiding) voor het eerst een boormachine gebruiken, maar vinden dat een beetje spannend. Van belang is het dan om te reageren met uitspraken die stimuleren dat ze kunnen groeien. Zoals: “ik heb ook eerst moeten oefenen en ik ben nog steeds aan het leren hoe het beter kan.” Of  “fietsen, rekenen of zwemmen kon je ook vast niet in 1 keer helemaal goed”. “Als dingen eerst lastig zijn, dan ben je juist heel trots op jezelf als je het later wel kunt”.

Ten slotte moet ik zorgen dat de situaties waarin groei mogelijk is ook kunnen ontstaan. Dus niet snel zelf dat gaatje boren, omdat het veel sneller en efficiënter is, maar de tijd nemen om te kind eerst te laten prutsen/proberen/worstelen en ervaren. Ondertussen aanmoedigen en nog eens laten proberen na extra instructie of voordoen. Vervolgens een complimentje geven dat is gericht op het feit dat ze zo goed hun best hebben gedaan en hard hebben gewerkt. Ondertussen geven we als docent zelf het goede voorbeeld door de manier waarop we ons gedragen en over of tot onszelf spreken… Dat laatste worstel ik nog wel eens mee, in mijn hoofd, als er dingen misgaan, maar ik merk dat sinds ik er meer attent op bent, dat vooral de woorden nog niet bij mij goed werken. Bij volwassenen, hoe ervaren of geleerd ook, gaan ook bepaalde zaken mis in het leven. Dat betekent niet dat we een mislukking zijn, het betekent dat we nog eens moeten proberen om het daarna beter te doen!